დღეს ბაზარზე სათამაშოების არჩევანი არასდროს ყოფილა ასეთი დიდი. თუმცა, არჩევანის სიმრავლესთან ერთად გაიზარდა ერთი მნიშვნელოვანი პრობლემა, ხარისხის მკვეთრი განსხვავება.
ერთი შეხედვით, იაფი და ფერადი სათამაშო შეიძლება მიმზიდველი ჩანდეს. თუმცა, სწორედ ასეთ პროდუქტებთან არის დაკავშირებული ყველაზე მეტი კითხვა უსაფრთხოების, გამძლეობის და ბავშვის განვითარებაზე გავლენის შესახებ.
რა პრობლემებს შეიძლება წავაწყდეთ იაფფასიან და პლასტმასის სათამაშოებთან დაკავშირებით?
იაფფასიანი სათამაშოები ხშირად მზადდება დაბალი ხარისხის მასალებისგან, რაც პირდაპირ აისახება როგორც უსაფრთხოებაზე, ისე გამოყენების ხანგრძლივობაზე. ასეთ პროდუქტებში შეიძლება გამოყენებული იყოს ქიმიური ნივთიერებები, რომლებიც დროთა განმავლობაში გამოიყოფა, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც სათამაშო თბება ან ინტენსიურად გამოიყენება.
ასევე ხშირია შემთხვევები, როდესაც სათამაშო სწრაფად ზიანდება. გატეხილი დეტალები, ჩამოშლილი ნაწილები და მცირე ფრაგმენტები ქმნის დამატებით რისკს, განსაკუთრებით კი მცირე ასაკის ბავშვებისთვის.
რა იმალება იაფ პლასტმასაში?
ყველა პლასტმასა ერთნაირი არ არის. სათამაშოებში ყველაზე ხშირად გამოყენებული დაბალფასიანი პლასტმასა შეიცავს ქიმიკატებს, რომლებიც განსაკუთრებად საშიშია პატარა ბავშვებისთვის.
BPA - ბისფენოლ A
BPA არის ქიმიური ნაერთი, რომელიც გამოიყენება პოლიკარბონატის პლასტმასას სიმტკიცის გაზრდისთვის. კვლევები აჩვენებს, რომ BPA ჰორმონული სისტემის დისრუპტორია და ბავშვებზე მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს.
ევროკავშირმა BPA-ს გამოყენება ბავშვთა პროდუქტებში 2011 წელს აკრძალა, თუმცა ბევრ ქვეყანაში ჯერ კიდევ გამოიყენება.
ფტალატები
ფტალატები პლასტმასას სირბილეს ანიჭებს, სწორედ ამიტომ გამოიყენება ლამაზ, მოქნილ სათამაშოებში. ისინი ენდოკრინული სისტემის დამრღვევებია და განსაკუთრებით საშიშია 3 წლამდე ბავშვებისთვის, რომლებიც ყველაფერს პირში კლავენ.
კვლევებმა ფტალატები დაუკავშირა ასთმის, ალერგიის და განვითარების შეფერხების გაზრდილ რისკს.
ტყვია და კადმიუმი
იაფ, სასერტიფიკაციო კონტროლის გარეშე წარმოებულ სათამაშოებში, განსაკუთრებით საღებავებში ხშირად გვხვდება მძიმე მეტალები. ტყვიის ზემოქმედება ბავშვობაში დაკავშირებულია IQ-ს დაქვეითებასთან, ყურადღების პრობლემებთან და ნეიროლოგიური განვითარების შეფერხებასთან.
ფორმალდეჰიდი
ზოგიერთი პლასტმასა და შეღებილი ზედაპირი გამოყოფს ფორმალდეჰიდს, განსაკუთრებით ახალი სათამაშოები პირველ კვირებში („ახალი სათამაშოს სუნით" ცნობილ ფენომენი). ფორმალდეჰიდი კანცეროგენია და ასაკობრივ ჯგუფთა შორის ყველაზე მეტად ზარალდებიან სწორედ ჩვილები.
რას ამბობენ სპეციალისტები?
პედიატრები
ამერიკის პედიატრიის აკადემია (AAP) პირდაპირ გვირჩევს პლასტმასას სათამაშოებს მოვერიდოთ 3 წლამდე ბავშვებისთვის, განსაკუთრებით იმ შემთხვევაში, თუ მათზე „BPA-free" ნიშნული არ წერია.
AAP ხაზს უსვამს: „BPA-free" ასევე ვერ გარანტიას ვერ იძლევა, რადგან BPA-ს შემცვლელი ნივთიერებებიც (BPS, BPF) მსგავს რისკებს ატარებს.
განვითარების ფსიქოლოგები
კვლევები, მათ შორის Cambridge University-ს ბავშვთა განვითარების ცენტრის ნაშრომები, აჩვენებს: მარტივი, ბუნებრივი სათამაშოები უფრო მეტად ავითარებს კრეატიულობას ვიდრე კომპლექსური, „ყველაფრის მომტანი" ელექტრო-სათამაშოები.
მაგალითად, ხის კუბიკი ათი სათამაშოს ეკვივალენტურია და მნიშვნელოვნად ავითარებს ბავშვის ფანტაზიას.
ეკოლოგები
გლობალურად, სათამაშოების ინდუსტრია წელიწადში 90 მილიარდ დოლარზე მეტ ბრუნვას ქმნის, მისი 90% პლასტმასაა. ამ პლასტმასას უმეტესობა არ გადამუშავდება.
ეკოლოგები ხაზს უსვამს: ყოველი ეკო-სათამაშო, რომელსაც ვყიდულობთ, პირდაპირი ხმაა იმ მოდელის სასარგებლოდაა, რომელიც გარემოს ნაკლებ ზიანს აყენებს.
ჩვენს ვებ-გვერდზე განთავსებული ყველა სათამაშო სწორედ EN 71-1 სტანდარტის მიხედვით არის სერტიფიცირებული. ისინი უსაფრთხოა ბავშვებისთვის და აკმაყოფილებს ევროპულ უსაფრთხოების ნორმებს.
დასკვნა
სათამაშო ბავშვის პირველი „სამყაროა" - ის ეხება, ლოკავს, სუნავს, ატარებს. ეს სამყარო ბუნებრივი, უსაფრთხო და მდგრადი უნდა იყოს.
თუ შენც გინდა შენი პატარისთვის სათამაშოები, რომლებიც არა მარტო ლამაზია, არამედ სერტიფიცირებული, ეკო-სტანდარტების შესაბამისი და ბავშვის განვითარებისთვის შერჩეული, შეგიძლია ასაკის მიხედვით შეარჩიო ჩვენს გვერდზე, ჩვენ კი მას უმოკლეს დროში სახლში მოგიტანთ.